Zespołowa forma pracy

Jeżeli zaś chodzi o formy zajęć z tej dziedziny, to można wyróżnić następujące: Indywidualna forma pracy. Polega ona na tym, że każdy uczestnik zajęć wykonuje pracę całkowicie samodzielnie. Każdą część wykonywanego przedmiotu planuje indywidualnie, ustala jej wielkość, materiał, sposób obróbki. Wykonawca widzi, jaką część wykonał najlepiej, a jaką najgorzej. Stosując tę formę pracy przy zajęciach z młodszymi dziećmi, trzeba się ograniczać do prac prostych, gdyż z bardziej złożonymi nie każde dziecko sobie poradzi. Trzeba też brać pod uwagę to, że wykonywanie konstrukcji zbyt długo zniechęca dziecko do pracy, staje się ona uciążliwa nawet przy dobrym zaopatrzeniu w narzędzia i sprzęt. Powodem tego jest mała wytrwałość dzieci. Dlatego trzeba planować prace, które mogą być ukończone w krótszym czasie. Natomiast młodzież, ze względu na większe doświadczenie może wykonywać indywidualnie także bardziej złożone i czasochłonne prace. Indywidualną formę pracy można stosować w domu, w szkole, w pałacach dzieci i młodzieży itp., pod warunkiem doboru takich prac, które jedna osoba potrafi samodzielnie wykonać. Zespołowa forma pracy. Możemy mówić o niej wówczas, gdy członków zajęć dzielimy na trzy- lub czteroosobowe grupy. Na czele takiego zespołu stoi grupowy, najczęściej wybrany przez zespół i odpowiedzialny za jego pracę. Zespół wykonuje jedną pracę, konstrukcję techniczną w całości.

Wszystko to sprzyja twórczości technicznej

Po ustaleniu tematu pracy dziecko planuje przebieg czynności. W tym celu przygotowuje przybory, materiał i podstawowe narzędzia i wykonuje konieczne obliczenia. Z narzędzi znajdują zastosowanie młotek, szczypce okrągłe i płaskie, służące do wyginania i przecinania materiałów. Prace tego typu wykonują dzieci 7—10-letnie. Umiejętności posługiwania się narzędziami ręcznymi, takimi jak pilniki, piłki do drewna, metalu, cęgi, ręczna wiertarka i inne; Osiągają te umiejętności dzieci w wieku od 10—13 lat. Umiejętności dotyczące wykorzystywania takich urządzeń technicznych, jak np. wiertarki elektryczne i tokarki typu szkolnego, i stosowania narzędzi pomiarowych, np. suwmiarek. Umiejętności te opanowuje młodzież w najwyższych klasach szkoły podstawowej i w szkole średniej. W miarę rozwoju psychicznego młodzieży wzrasta u niej umiejętność myślenia i zwiększa się tempo przyswajania wiedzy. Wszystko to sprzyja twórczości technicznej. Dlatego okres ten to początek dojrzałych konstrukcji technicznych, wykonywanych od najdrobniejszych części we własnym ’zakresie. U tej młodzieży występuje ciągły niedosyt informacji technicznych, szczególnie z technologii, metod obróbki i organizacji pracy. Wykonywanie prac praktycznych przez dzieci i młodzież urealnia ich własne pomysły. Dlatego też, każdy przyszły technik czy inżynier powinien w okresie dzieciństwa i młodzieńczości sprawdzać swój e umiejętności w toku majsterkowania, a następnie wykorzystać je do dalszych studiów technicznych.

Pierwszy typ działalności technicznej występuje najczęściej u uzdolnionych dzieci

Majsterkowanie ze względu na treść techniczną może dotyczyć: wykonywania przedmiotów ze wszystkich dziedzin techniki (mechaniki, optyki, elektryczności, energii wodnej i termicznej itp.); wykonywania przedmiotów z jednej dziedziny techniki, np. urządzeń elektrotechnicznych, takich jak zasilacze, wzmacniacze itp. Pierwszy typ działalności technicznej występuje najczęściej u uzdolnionych dzieci, które starają się próbować wszystkiego. Trzeba im to ułatwić udostępniając odpowiednie czasopisma, książki, narzędzia i przybory. Tą właśnie drogą zdobywają dzieci ogólne rozeznanie i doświadczenie techniczne. Utrwalaniu zainteresowań sprzyja też wykonywanie przedmiotów z jednej dziedziny techniki, np. mechaniki, radiotechniki. Warto nadmienić, że niektóre dzieci mają już w wieku od 12—15 lat tak ustalone zainteresowania, że decyduje to o wyborze przez nie zawodu. Umiejętności, które nabywa dziecko w okresie majsterkowania, można podzielić na następujące grupy: Takie umiejętności, jak cięcie nożyczkami przy prostej linii, nacinanie krawędzi papieru, tkaniny, sklejanie klejem roślinnym całych powierzchni i ich części, posługiwanie się igłą, kolcem, umiejętność dobierania wielkości elementów na „oko” wzrokowo. Takie prace wykonują dzieci w wieku od 4—6 lat. Umiejętności mierzenia miarą, wycinania kwadratów, kół, trójkątów oczywiście w przybliżeniu pozwalającym na rozróżnienie ich od siebie; wykonywania kolcem prostych otworów w materiałach miękkich, jak świeże kasztany, żołędzie, tworzywa sztuczne, łączenia ich za pomocą drutu, nici, patyczków; umiejętność wyobrażania przestrzennego wykonywanych przedmiotów i planowania tematów. Czynności te wykonują dzieci w wieku od 6—8 lat.

Pozwala je łączyć w łańcuch prostych i bardziej złożonych związków i współzależności

Majsterkowanie jako praktyczne działanie wdraża do poznawania faktów i zjawisk w ciągłym ruchu i zmienności, szukania ich przyczyn i następstw. Pozwala je łączyć w łańcuch prostych i bardziej złożonych związków i współzależności, które odznaczają się konkretnością. Eliminuje też błędne pojęcia, ponieważ wynik pracy jest jednocześnie ich weryfikacją.
Majsterkowanie, jako jedna z metod kształtowania zainteresowań technicznych dzieci i młodzieży, bazuje w dużym stopniu na ich umiejętnościach technicznych. Przyswajanie umiejętności technicznych odbywa się najczęściej przez samodzielne ich uczenie się.
Proces uczenia się czynności polega na właściwej koordynacji wielu mięśni i wspólnych dla danej czynności ruchów nieomal całego ciała. Doświadczenie zdobywa się nie tylko przez obserwację, rozumowanie, ale przede wszystkim przez własne długotrwałe ćwiczenie. Każde dziecko musi samo odczuć wynik czynności przy pomocy narzędzia, poznać skutek jego działania. Dlatego też każdy, kto się zajmuje działalnością techniczną, musi uczyć się nie tylko prawidłowych czynności, ale „nastawiać” prawie cały organizm na jej wykonanie, szczególnie w początkowym okresie ćwiczenia. Dzieci i młodzież zajmujące się majsterkowaniem mogą podczas wykonywania pracy nabyć złych nawyków, to znaczy przyzwyczaić się do takich czynności, które mimo dalszego ćwiczenia nie pozwolą im uzyskać dobrej jakości pracy, np. przy obróbce materiału. Przeciwdziałanie tym nawykom i ich usuwanie jest obowiązkiem doświadczonego instruktora, nauczyciela lub rodziców.

Ta forma majsterkowania wymaga dość znacznych zdolności technicznych

Często bywa, że pomysł rodzi się w okresie młodzieńczym, a jest realizowany w wieku dojrzałym. Przyczyn tego może być wiele, np. brak potrzebnych wiadomości lub warsztatu pracy. Ta forma majsterkowania wymaga dość znacznych zdolności technicznych, szczególnie twórczych. Majsterkowanie należy do tych metod poznawania wytworów tech
niki przez dzieci i młodzież, które wpływają bezpośrednio na kształtowanie ich własnych wyobrażeń o rzeczach. Wyobrażenia te powstają w wyniku obserwacji spontanicznej, mimowolnej w początkowym okresie rozwoju i obserwacji kierowanej w okresie późniejszym. Obserwacją mogą kierować instruktorzy, rodzice, nauczyciel. Bezpośrednie obcowanie z jakąś rzeczą, wypowiadanie się na jej temat w różny sposób: słowem, rysunkiem, modelowaniem, konstruowaniem przy pomocy przyborów i narzędzi prowadzi do coraz lepszego jej poznania. Posługiwanie się prostymi narzędziami wdraża dzieci i młodzież do świadomego udziału w przyswajaniu i utrwalaniu wiadomości i umiejętności z dziedziny techniki. Taka działalność praktyczna jest szczególnie ważna w początkowym okresie dzieciństwa. Przyczynia się ona nie tylko do wyrobienia umiejętności obserwacji i tworzenia wyobrażeń, pojęć, ale i do rozwoju myślenia konkretno-obrazowego. Wpływa dodatnio na kształtowanie bystrości umysłu, rozwój ciekawości technicznej, spostrzegawczości i na koncentrację uwagi.

Majsterkowanie może występować w różnych formach działalności technicznej

Może ono polegać: Na uzupełnianiu brakujących elementów w wybranych dowolnie konstrukcjach technicznych (regeneracja konstrukcji), np. zabawkach. Ten typ majsterkowania kształtuje w mniejszym stopniu postawę twórczą jednostki. Natomiast rozbudza zainteresowania techniczne, wyrabia kulturę techniczną i uczy „historii techniki”, szczególnie wówczas, gdy obejmuje eksponaty z minionych epok. Na tworzeniu rzeczy, przedmiotów na podstawie przestudiowanej literatury technicznej, z wykorzystaniem odpowiednich opisów, szkiców, schematów, rysunków technicznych. Daje to możliwość wyżycia się tym, którzy mają mniej inwencji twórczej. Działalność ta wymaga umiejętności czytania literatury technicznej (schematów, rysunków technicznych) oraz pewnych umiejętności stosowania narzędzi i przyborów. Dużą rolę odgrywa tu przyswojenie wiadomości z technologii obrabianych materiałów. Na tworzeniu rzeczy nowych według własnego pomysłu (idei). Wymaga to postawy twórczej. Punktem wyjścia przy takiej pracy jest uświadomienie sobie potrzeby wykonania określonej konstrukcji technicznej. Może tu chodzić o urządzenie’ które znajduje konkretne zastosowanie w praktyce lub o taką konstrukcję, przy pracy nad którą można wypróbować i sprawdzić nową ideę działania. Twórcza forma majsterkowania występuje na wszystkich etapach rozwoju jednostki: w dzieciństwie, młodzieńczości i w wieku dojrzałym. Oczywiście w różnym stopniu w każdym z nich. Zależy to m. in. od aktywności jednostki, jej sposobu myślenia, przyswojonej wiedzy i zakresu doświadczenia.

Prace praktyczno-techniczne dzieci i młodzieży

Dla wielu dziewcząt i chłopców ulubioną formą spędzania wolnego czasu jest majsterkowanie. Sposób uprawiania go jest różnorodny. W dużej mierze zależy od tematyki zajęć, rodzaju zainteresowań, rozwoju dziecka oraz jego umiejętności. Dzieci mające do dyspozycji kilka kawałków materiału, np. tworzyw sztucznych, drewna, blachy i kilka prostych przyborów, np. nożyczki, pilnik, piłkę, klej, nieraz potrafią z niezwykłą pasją i zainteresowaniem spędzić wiele czasu nad konstruowaniem wyobrażanych sobie przedmiotów. Majsterkowanie, jako jedna z form pracy technicznej w okresie dzieciństwa i młodzieńczości, kształtuje umiejętność działania technicznego, rozwija wyobraźnię techniczną, pogłębia umiejętność obserwacji, ułatwia poznawanie bardziej złożonych konstrukcjio-technicznych. Zaszczepiona i utrwalona skłonność do majsterkowania, umiejętność konstruowania i sprawność posługiwania się narzędziami oraz przyborami kształtuje specyficzny rodzaj zainteresowania technicznego, które, bez względu na późniejszy rodzaj pracy zawodowej, najczęściej się utrzymuje, Majsterkowanie, podobnie jak zabawa, jest tą formą kształtowania zainteresowań technicznych dzieci i młodzieży, która angażuje bezpośrednio pracę rąk i umysłu. Charakterystyczna dla niego, podobnie jak zabawy, jest dobrowolność wyboru tematu pracy. Majsterkowanie w zespole wymaga przestrzegania określonych zasad i umiejętnej współpracy z innymi członkami grupy. Dotyczy to między innymi korzystania ze wspólnego wyposażenia technicznego (przyborów i. narzędzi).

Dzieci i młodzież spośród różnych czynności wybierają te, które sprawiają im przyjemność

Nieraz też, z braku wolnego czasu, ograniczają się do jednego rodzaju prac technicznych; do takich, które są dla nich najbardziej interesujące. Działalność techniczna dzieci starszych i młodzieży ma jednocześnie cechy zabawy i pracy. Zabawy dlatego, że istnieje pragnienie tworzenia dla samej przyjemności, a konkretnej pracy, ponieważ zwykle wynikiem czynności jest przedmiot mający praktyczne zastosowanie. Dużą przyjemność sprawia dzieciom przecinanie piłką materiału, drew na lub tworzywa. Można to wykorzystać, ustalając wymiary części ciętego materiału tak, by mogły one znaleźć praktyczne zastosowanie. Jeżeli jest to na przykład materiał w kształcie walca o średnicy trzech centymetrów, można t niego wyciąć pionki do gry w warcaby, podkładki pod doniczki z kwiatami itp. Wykonywanie różnych czynności narzędziami dla samej przyjemności zabawy zanika w okresie młodzieńczości. Wynika to m. in. stąd, że młodzież stawia sobie konkretny cel wykonania określonego przedmiotu. Nieosiągnięcie tego celu zniechęca ją do dalszej pracy, czego następstwem jest spadek zainteresowania majsterkowaniem. .W dalszym ciągu majsterkują już tylko ci, którzy mają predyspozycje do pracy technicznej, zdolności, dzięki którym mogą osiągnąć zamierzone cele. Spadek zainteresowania działalnością techniczną w okresie młodzieńczości powodowany jest również dorastaniem. Okres dorastania powoduje wzrost zainteresowania własną osobą i rówieśnikami obojga płci. Młodzież szuka wówczas takich zajęć, które umożliwią jej wzajemne kontakty. Prace techniczne zaś mniej sprzyjają takim kontaktom niż np. uprawianie sportu. Jak bowiem wiadomo, dziewczęta mniej, się interesują techniką niż chłopcy. Warto nadmienić, że te osoby, którym prace techniczne sprawiają większe trudności, nieraz przenoszą swoje zainteresowania na kolekcjonowanie przedmiotów technicznych, np. modeli samolotów, samochodów, wież, statków, co sprawia im zadowolenie i radość.

Prawidłowy rozwój dziecka i kształtowanie jego zainteresowań zależy od czasu wolnego

Ilość czasu przeznaczonego na zabawę. Czasem dzieci i młodzieży w dużym stopniu dysponują rodzice lub opiekunowie. Od nich zależy, kiedy i o jakiej porze dzieci mogą z niego korzystać. Dotyczy to szczególnie dzieci, które rozpoczęły naukę, a więc sześcio lub siedmioletnich. Zależność ta powoduje często nieporozumienia między nimi a rodzicami. Ich powodem jest m. in. to, że osoby dorosłe i opiekunowie nieraz wydzielają dzieciom za mało czasu na zabawę, ponadto zaś nakłaniają je do zabaw za trudnych i  z punktu widzenia dziecka mało interesujących. A przecież prawidłowy rozwój dziecka i kształtowanie jego zainteresowań zależy od tego czasu wolnego, który może ono poświęcić na własne twórcze działanie. Ilość czasu przeznaczonego na celowo zorganizowane zabawy zależy też w dużym stopniu od zamożności rodziców i zdrowia dzieci. Dziecko, które choruje, nie mdże włożyć tyle wysiłku w przebieg zabawy i poznanie tej treści, co dziecko zdrowe. Wymaga ono od osób starszych więcej opieki, i to takiej, która zmniejszy jego wysiłek fizyczny podczas zabawy.
Zabawy manipulacyjno-konstrukcyjne sprzyjają kształtowaniu zainteresowań technicznych przez to, ze umożliwiają uczestnikom poznanie części różnych mechanizmów i ich ogólnych właściwości.

Płeć dziecka

Dziewczęta najczęściej bawią się inaczej niż chłopcy. Naśladują czynności sióstr lub matek. W przedszkolu lub w szkole odtwarzają sytuacje, które utkwiły im w pamięci. Najczęściej dotyczą one wzajemnych stosunków między dziećmi a wychowawczyniami. Natomiast chłopcy chętnie bawią się w maszynistę, kierowcę samochodu, pilota i we wszystkich okresach rozwoju wykazują większe zainteresowanie zabawkami technicznymi. Jest charakterystyczne, że jeśli dzieci różnej płci bawią się tym samym materiałem, na przykład klockami, to budowle chłopców różnią się od budowli dziewczynek większą różnorodnością rozwiązań. Największą różnicę między sposobem bawienia się chłopców i dziewcząt można zauważyć w okresie późnego dzieciństwa, tzn. u dziewcząt w wieku od 11 do 12 lat, u chłopców w wieku od 12 do 13 lat. Środowisko i warunki społeczno-ekonomiczne. Warunki, w jakich wzrastają dzieci, w dużym stopniu decydują o ich rozwoju. Poważną rolę odgrywa tu środowisko i stosunki społeczno-ekonomiczne. Przykładem może być urządzenie świetlicy na wsi i w mieście, kącika do zabaw w rodzinie dobrze i źle sytuowanej. Splot tych czynników różnicuje wychowanie dzieci. Wyraża się to w sposobie ich zachowania, w posiadanych wiadomościach i umiejętnościach. Środowisko oddziałuje najsilniej na te jednostki, które nie mogą wyjść poza jego obręb. Przyczyną tego zjawiska są najczęściej warunki społeczno-ekonomiczne, np. brak pieniędzy na zakup dziecku kompletu narzędzi lub na umożliwienie mu udziału w wycieczce. Kompensatą tego powinny być zajęcia w kołach zainteresowań, w świetlicach, w przedszkolu, szkołach oraz innych instytucjach.