Kształtowanie zainteresowań

Nie ulega wątpliwości, że warto i można kształtować zainteresowania. Trudniej określić, jak to robić, które czynniki oraz metody i formy oddziaływania są najbardziej skuteczne. Złożoność problemu wynika stąd, że na każdą jednostkę oddziałują w różnym stopniu odmienne czynniki. Zmieniają się’ one w zależności od wieku jednostki, jej aktywności, oddziaływania środowiska, rodziny, instytucji wychowawczych, organizacji dziecięcych i młodzieżowych oraz innych. Te czynniki można podzielić na dwie grupy: Do pierwszej należą: warunki domowe jednostki, w tym sytuacja mieszkaniowa (liczba pomieszczeń), sytuacja ekonomiczna, atmosfera życia rodzinnego, tradycje rodzinne, postawy krewnych oraz ich stosunek do zainteresowań, szczególnie zaś do tych, które wykazuje jednostka. Czynniki drugiej grupy obejmują środowisko podwórkowe dzieci i młodzieży, organizacje dziecięce i młodzieżowe, działalność instytucji kulturalno-oświatowych i wychowawczych, w tym domów kultury, pałaców dzieci i młodzieży, kół zainteresowań, zakładów pracy oraz przedszkoli, szkół itp.
Układ tych dwóch grup czynników oraz ich wpływ na kształtowanie zainteresowań dzieci i młodzieży w okresie ich rozwoju przedstawia wykres zamieszczony poniżej. Stopień oddziaływania poszczególnych grup czynników na jednostkę podany jest w procentach.
Zainteresowania stanowią wypadkową wpływu czynników pierwszej i drugiej grupy. Na wykresie symbolizuje je przekątna zakończona strzałką. Wykres pokazuje równomierny wzrost i kształtowanie się zainteresowań bez żadnych odchyleń od prostej. Oczywiście, ich rozwój nigdy nie przebiega tak idealnie. Zawsze występują, nawet przy tego samego rodzaju zainteresowaniach, pewne wahania, a w niektórych wypadkach może wystąpić przerwa w ich kształtowaniu.